Simülasyon sonuçlarından bahsetmeden önce nasıl bir lig oluşturduğumuzu söylemeliyiz. Süper Lig ve TFF 1.Lig’i Türk futbol tarihine geçen takımlardan oluşacak şekilde yeniden düzenledik. Takımların nasıl olduğunu yukarıdaki tabloda görebilirsiniz. Mersin İ.Y.’nu Yeni Mersin İ.Y’ndan, Orduspor’u 52 Orduspor FK’den, Malatyaspor’u Yeni Malatyaspor’dan sadece ismini değiştirerek lige getirdiğimizi belirtelim. Diğer takımlar alt liglerden birebir alındı. Ayrıca Süper Lig ve TFF 1.Lig’de yer alan her takımın borcunu sildik ve herkese FM tabiriyle öncü para babası verdik. (Herkesin çok zengin başkanı var gibi düşünün.) Alttan gelen takımlara daha fazla olacak şekilde transfer bütçesi verdik. (Yani Eskişehirspor’a Bursaspor’dan biraz daha fazla gibi) Aynı zamanda yine alttan gelen takımlara daha öncelikli olacak şekilde bizim alta gönderdiğimiz takımlardan oyuncu verdik. Bazı takımların da teknik direktörlerini değiştirdik.

Hoca değişiklikleri, 27 Haziran 2022 tarihindekiler bize ait.

Bu değişiklikleri yaparken takımların yeniden yapılanmasını hızlandırmalarını ve rekabetçi olmalarını istedik. (Mesela Kayseri Erciyesspor’un hiç oyuncusu yok ve sadece bütçe vererek iyi bir takım oluşmuyor bir senede, dolayısıyla hemen küme düşüyorlar.) Örneğin Eyüpspor, Karagümrük oyuncuları rastgele iki ligteki takımlara dağıtıldı. Bazı serbest oyuncuları da rastgele dağıttık, genelde yaşlı oyuncular tercih ettik. Son olarak herkesin antrenman tesisleri ve altyapıları çok iyi seviyeye getirildi. İsteğimiz simülasyon ortamında Türk futbolunu yeniden canlandırabilmek. Bunun sonucunu net görmek adına 10 sezon ileri gittik.

Öncelikle 10 senelik süredeki şampiyonlukları gösterelim. 4 Fenerbahçe, 3 Galatasaray, 2 Trabzonspor ve 1 Beşiktaş şampiyonluğu hakimiyetin pek değişmediğini gösterse de Anadolu takımlarından iyi işler var.

Liglerin nasıl ilerlediğini gördükten sonra artan bütçelerin etkisini paylaşalım. Bütçe verirken elbette çok yüksek meblağlar harcanacağının farkındaydım ama şimdi göreceğiniz seviyeye çıkmasını beklemiyordum. Detaylı incelemek isteyenler için öne çıkan yılların transfer harcamalarını görebilirsiniz. Öne çıkanları yazılı olarak da ayrıca belirtmek isterim.

Alışılmadık harcamalar olduğundan bahsettim, bu noktada zirve Fenerbahçe’ye ait. 2029 yazında “regen” Mike Williams Bournemouth’tan 95 milyon Euro bonservis bedeliyle Sarı Lacivertlilere geldi. Aynı yaz bir de 38 milyonu Ozan Kabak’a verebildiler. 2023 yazında Mohamed Salisu’ya 62 milyon, 2026 yazında Wilfried Gnonto’ya 57 milyon, 2028 yazında oyunun iyi “wonderkid”lerinden Martin Baturina’ya 84 milyon, Beşiktaş’ın yıldız adayı Semih Kılıçsoy’a da 2030 yazında 70 milyon Euro verdiler. Üstelik bu denli fazla yatırım yaptıkları isimler 15 milyon civarına satıldı. Tabii böylesine sağlam harcayan sadece onlar değil. Galatasaray’ın Enes Ünal, Rıdvan Yılmaz ve Luiz Henrique’ye toplam 99 milyon Euro verdiğini görüyoruz. Bir sene sonra Tariq Lemptey’e 81 milyon vermelerini de belirtelim. Özetle Türk kulüpleri verdiğimiz bütçenin etkisiyle inanılmaz harcamalar yaptı. Sadece dört büyükler değil elbette, Anadolu takımları da kendilerine göre fazla miktarlar harcadı. Genç yetenekleri İstanbul takımlarına gidince onlar da ciddi paralar kazanabildi.

“Bu kadar harcamanın sonucu ne oldu?” sorusuna cevap vermeden önce Süper Lig’in öne çıkan performanslarını da paylaşmak isterim sizinle.

Alex, Gomis ve Diagne’nin rekorlarına yaklaşılamamış. 20 golle Semih Kılıçsoy potansiyeline ulaşmış gibi.

7.68 ortalama gerçekten saçmalık.

Tüm zamanlarda rekorun sahibi 40 maç ile Galatasaray ve az kalsın rekor kırılacakmış.

Alex’in 23 asistlik rekoruna yaklaşan olmasa da iyi sayılar var.

Harcamaların sonucu kısmına şimdi gelebiliriz. Yazı fikri üzerine düşünürken en çok merak ettiğimiz konulardan biri Türk takımlarının Avrupa’da neler yapacağıydı. “Acaba Avrupa’da kupa geldi mi?” diye soruyorsanız bunun cevabı evet. Galatasaray 2030-31 sezonunda Konferans Ligi’ni kazandı. Üstelik 2023-24’te aynı kupada final oynamalarına rağmen kaybettiler Newcastle’a. Diğer takımlarımızdan maalesef bir kupa yok fakat dikkate değer şeyler oldu. Beşiktaş’ın 3 Konferans Ligi çeyrek finali var. Fenerbahçe’nin Avrupa Ligi’nde 1’er çeyrek ve yarı finali olduğunu söyleyebiliriz. (Çeyrek finalde Sevilla’ya elenmeleri enteresan bir tesadüf.) Trabzonspor’un 1 Şampiyonlar Ligi son 16’sı, ki değişen formatta bunu yapmak zordur, 1 Avrupa Ligi çeyrek finali ve 1 Konferans Ligi yarı finali var. (Şampiyonlar Ligi ara eleme turunda Chelsea’yi elemeleri çok iyi iş.) Anadolu takımlarından en öne çıkanı Adana Demirspor’un 1 Şampiyonlar Ligi ara eleme turu oynaması simülasyonda ülke futbolunun nereye geldiğini gösteriyor. En önemlisi de Avrupa’da katsayı sıralamasında 6. sıraya çıkmamız olsa gerek. Artık Avrupa’ya 6 takım gönderdiğimiz anlamına geliyor bu.

Galatasaray’ın UECL sezonu

Kulüp seviyesindeki başarılardan sonra milli takımlar seviyesini de konuşalım. 2032’ye kadar olan süreçte 2 Dünya Kupası ve 3 Avrupa Şampiyonası oynandı. Avrupa Şampiyonalarında iki kez son 16 aşaması ve bir kez de çeyrek final görüldü. Dünya Kupası’nda ise hepimizin hayali gerçeğe dönüşmüş. 2026 ve 2030 Dünya Kupası’nda 4.lük elde edilmesi gerçekten inanılmaz. Haliyle Milli Takım Dünya sıralamasında 10.durumda. Alt yaşlardaysa çok daha parlak bir tablo var. 2024-2028 arasında 4 U-19 Avrupa Şampiyonluğu ve kalan yılda ikincilik var. Sonraki üç senede de iki ikincilik var. Bu bayağı U-19’u domine etmek demek. Bu başarının U-21’e pek yansımaması ilginç,U-20 Dünya Kupası’na da. Alt yaş kategorilerinden bahsediyorken kulüpler kategorisindeki başarıya da değinelim. UEFA Youth League’de dört büyük takımımızın finali var. Bunlardan Galatasaray ve Fenerbahçe şampiyonluk elde etti. Bence çok iyi bir şey bu.

2030 Dünya Kupası

2026 Dünya Kupası

Amacımız altyapıların kalitesini arttırarak ve kulüpleri finansal dar boğazdan kurtararak kurduğumuz alternatif gerçeklikte Türk futbolunun gelişmesini sağlamaktı. Bence büyük ölçüde gerçekleşti. Sadece yazının başında bahsettiğimiz takımların daha başarılı olmalarını isterdim. Aslında Kayserispor, Ankaragücü, Gençlerbirliği, Adana D.S. iyi sezonlar oynayarak Avrupa’ya katıldı ancak Adana D.S. haricinde başarı maalesef olmadı. Herkese kendi imkanlarının çok daha fazlasını vermemize rağmen güç dengesinin bozulmaması da elbette doğal bir sonuç. Büyük takımları kısıtlamaktan ziyade rekabeti arttırmak istedik. Onun olmaması da biraz simülasyonla alakalı zira biz herkese yeterli imkanı verdik. Sonuç olarak Türk futbolunu eskisi gibi hatta daha iyi şekilde bir simülasyon ortamında da olsa görmek keyif vermiştir diye düşünüyorum. Mevcut finansal durumla zorlanan takımlarımız için böylesine başarılar elde etmek kolay olmayacaktır ancak futbolumuzun gelişmesini istiyorsak imkanlarımızı yaratıcı bir şekilde kullanarak başarılı olabiliriz. Yani neden olmasın?

Belirtmek istediğim son bir şey daha var. Umarım bu simülasyonda üst liglere aldığımız güzide kulüplerimizi yeniden buralarda görebiliriz. Kontrolsüz harcamalar sonucu hala bunun sıkıntısını çekmelerinden üzüntü duyuyorum.

Yazı aslında bitti ancak meraklıları için birkaç şey daha paylaşacağım. İncelemek isteyenler için iyi detaylar var.

En iyi Türk Oyunculardan Bazıları (İçlerinde “Regen” ve Gerçek Oyuncular Var):

Avrupa Kupaları’nda Durumlar:

Dünyada Yılın Oyuncuları:

2022 Di Maria, 2023 Lewandowski.

Uluslararası Turnuvalar:

Bir FM Simülasyonu 4: “Dream” Süper Lig yazısı ilk önce Volante üzerinde ortaya çıktı.

Yazının başlangıcında simülasyonun nasıl olduğunu açıklayalım. Efsaneleri “prime” zamanlarıyla serbest oyuncu olarak oyuna ekleyen bir yama kullandık. Emekli olmuş efsanelerin yanında halihazırda oynayan efsaneler de güçleri arttırılmış biçimde yapılmış. (Ama o kişiler de serbest kategorisinde, örneğin Messi Paris SG’de değil.) Onları da en iyi oldukları takımlara yolladık. Aynı zamanda kış transferlerinin bir kısmını da yaptık. Yamada çok fazla oyuncu var, dolayısıyla sınırlı sayıda oyuncu ekledik. Efsaneleri takımlara dağıtırken kulüpler arasındaki dengeyi mümkün olduğunca korumaya çalıştık. “Şu neden burada?” tarzı sorularınızın cevabını vermiş olalım. Yine de bazı takımlar doğal olarak diğerlerinden daha iyi oldu, sonuçları nasıl değiştirdiğini biraz sonra okuyacaksınız. Kimi hangi takıma verdiğimizi yukarıdaki görselde görebilirsiniz.

Not: Herhangi bir takıma eklenmemiş efsaneleri oyunda itibarı düşük takımlara gönderdik gidişatı etkilememesi adına fakat bir sorun nedeniyle bazı kişiler serbest durumda kaldı. Bir iki kişi üst seviye takıma serbest oyuncu olarak transfer olsa da bu durum yapmak istediğimiz şeyi pek fazla etkilemedi.

Şampiyonlar Ligi zaferi Bayern Münih’in oldu. Thomas Müller’in penaltısıyla zafere uzanan Bavyeralılar maçı domine etti. Zaten takım ve hoca profilleri itibariyle bunu görmemiz daha olasıydı. Nagelsmann’ın futbol tarihinin en iyi savunmacılarından Beckenbauer’i Kimmich’le yan yana orta alanda kullanması enteresan bir tercih, bunu dünya üzerinde yapacak nadir hocalardan Nagelsmann. Ayrıca gerçek hayatta forvet sorunu yaşamaları konuşuluyor. Klinsmann, Gerd Müller gibi isimleri eklememiz takımı uzay seviyesine çıkarmış olmalı ki hem Şampiyonlar Ligi hem de ligde zafer geldi. Ligi alamamaları imkansıza yakındı zaten, Avrupa başarısıyla taçlanması değerli. Real Madrid’e dönmek isterim. Futbol tarihinin en iyi takımlarından Real Madrid’in en güçlü kadrolardan biri olacağı açıktı. Modric-Alonso-Zidane orta sahası, hücumda iki Ronaldo’nun varlığıyla gerçekten “Los Galacticos”a dönüştüler. Finallerde her şey olabilir, bu maçı 100 kere simüle etsek en az 60 tanesini Real alır diye düşünüyorum ama dediğim gibi FM gerçeğe çok yakın bir oyun olduğu için fazlaca etken var. Zaten Bayern de bayağı güçlü oldu bu sezonda.

Avrupa Ligi’nde Manchester United şampiyon oldu. Kırmızı Şeytanlar’ın golcülerinden George Best gol krallığını Kalimuendo ile paylaşıyor. Kadrolarını ilerleyen kısımda sizlerle paylaşacağım.

Konferans Ligi’ni oyun mantığı içinde beş büyük ligden bir takımın kazanması daha olasıydı zaten. İngiliz-İtalyan finalinde kazanan penaltılarla Fiorentina oldu. Di Canio ve Batistuta onar golle gol krallığını paylaşıyor. İkili aynı zamanda finalde birer gol attı. Futbol gurmeleri için güzel nüanslar.

Premier Lig’de “Big 6” birbirine yaklaştığı için kimin kazanacağını çok merak ediyordum. Sezonun kazananı Klopp’lu Liverpool oldu. Forvette Suarez, Owen rotasyona kalite katarken orta sahada Souness, Gerrard gibi isimlerin varlığı eksik yerleri tamamlamış. Şu anki Liverpool’un çözümü niteliğinde adeta bu durum. Arsenal’ın ciddi farkla Şampiyonlar Ligi’ne gidememesine şaşırdım. Diğer takımlar için beklentiler karşılık buldu diyebiliriz. Haaland’a da tebrikler doğrusu, futbol tarihine geçmiş ne adamlar getirdik, yine de gol kralı oldu. Saygılar.

Güç farkı itibariyle ya Barça ya Real’e gidecekti kupa. Kazanan Real oldu, hem de inanılmaz bir performansla. Lewandowski oyunda da farkını belli ediyor. Ronaldo ve Messi’nin ortalama puanları rekabeti yansıtması açısından güzel denk gelmiş. Villarreal’in küme düşmesiyse enteresan olmuş.

Serie A’da kupa Milan’ın müzesine gitti. Juventus, Napoli, Inter, Roma gibi rakipleri de güçlü takımlar oldu ama Milan tarihi öyle efsaneler gördü ki takım acayip bir şeye dönüştü. Dolayısıyla durdurulması çok zor olmalı. Ortalama puanda zirveyi domine ettiler zaten. Gol krallığında da yine efsanelerden değil güncel oyunculardan birini görüyoruz. Keşke gerçek hayatta da bu kadar iyi olsa diye düşünüyor olabilir Inter taraftarları.

Messi gitmesine rağmen Paris SG Ligue 1 için hala çok kaliteli. Weah’lı Monaco Şampiyonlar Ligi potasında kalıtken savunmasını güçlendirdiğimiz Marsilya Avrupa Ligi’ne gidiyor.

Fazla bir şey eklememe gerek yok sanırım. Müthiş bir dominasyon var doğal olarak. Yamada diğer takımların efsanelerine pek yer verilmemiş, yoksa elbette biz de Dortmund’u, Gladbach’ı daha güçlü yapmak isterdik.

Brezilya futbolunu merak edenler için oradaki durumu da paylaşalım. 2022 sezonunun şampiyonu Flamengo oldu. Aynı zamanda Libertadores’i de kazandılar ve simülasyonu sonlandırdığımız 11 Haziran 2023’te devam eden ligde 6 puan farkla liderler.  Gabigol ve Bebeto şov yapıyor adeta. (Gabigol, Libertadores 2022’nin en değerli oyuncusu ve altın ayakkabı sahibi oldu.) Diğer efsaneler de takımlarıyla iyi iş çıkarıyor. Pelé, Santos’la Sudamericana yarı finalinde şampiyon Internacional’e elenmiş. Devam eden sezonda efsanelerimiz Libertadores’te ilerlemekteler.

Yazının bu kısmında elit takımların dizilişlerini paylaşmak isterim:

Doksanlarda futbolu izlemeye başlamış kişiler için inanılmaz güzellikte bir kadro. Ön tarafta neredeyse herkesten iyi verim almış Pioli. 7’nin aşağısında biri yok ilk 11’de, muazzam.

Şampiyon Liverpool kadrosu. Şuanki Liverpool “prime” Gerrard gibi birini çok arıyor. Hocanın Carragher yerine Matip’i ilk 11’den kopartmaması inanılmaz. Salah ve Suarez skor katkısı anlamında şov yapmış.

Sir Alex Ferguson’un United’a etkisini anlatmak adına daha iyi bir örnek bulamazdık sanırım. Baştan aşağı müthiş kadro. Sadece “Ten Hag, Ferdinand’ı orta alana atarak neyi amaçladı?” diye düşünmeden edemiyorum.

Aşılması çok zor bir savunma hattı, iki yönlü orta sahalar, hücum yönü kuvvetli on numaralar ve harika bir bitirici… Potter bence çok iyi diziliş yapmış. Lampard hücum anlamındaki başarısını günümüz futboluna da taşıyabilmiş. (Jorginho kış transferleri için yüklediğim yamaya dahil değildi.)

Iniesta-Xavi-Busquets üçlüsünün en iyi halleriyle dönmesi her futbol izleyicisi için güzel hisler uyandırıyordur muhtemelen. Stoiçkov’un yedekten gelip 20 gol atması dikkate değer. (En başta yazdığım not Kompany içindi. Bu durumu sonradan fark ettiğimiz için müdahele edemedik.)

Şu kadronun Şampiyonlar Ligi’ni kaçırması şanssızlık olmuş. Henry ve Van Persie’nin performansları etkileyici.

Lukaku-Eto’o ikilisi sistem içinde birbirlerini iyi tamamlamış. Veron, Vieri ve Sneijder’in fazla şans bulamamasını Inzaghi hocanın diziliş tercihlerine bağlamak gerek sanırım.

Baggio’yu 16 maç oynatmak mı?

Şuan Serie A’nın en iyi performans veren takımı Napoli aynı seviyeyi oyunda göremedi, Maradona’ya rağmen. Diego yine de klasını ortaya koymuş.

Yazının son bölümünde efsanelerin milli takım seviyesindeki etkisini göstereceğiz. 2022 Dünya Kupası şampiyonu Brezilya oldu. Finalde İsviçre’yi 5-0 mağlup ettiler. Ronaldo hat-trick yaptı. Fransa 3. ve Hollanda 4. olarak turnuvayı tamamladı. Sırasıyla elit milli takım kadroları:

Şampiyon kadro böyle, akıllarda tek soru: Pele neden yok?

Total Futbol aşıkları için eşsiz bir kadro.

Simülasyonun saçmaladığı bir başka yer, Messi yedek.

Bu yazımızdaki ana hedefimiz efsanelerin günümüzde neler yapabileceğiydi. Bence iyi bir cevap bulduk sorumuza: Şartlar ne kadar değişirse değişsin kaliteli futbolcu her zaman iyi performans veriyor. Futbol tarihine geçmiş birçok isim, bazısı yedek bile kalsa, istikrarlı performans verebildi. Elbette takımdan takıma dizilişler, oyun anlayışları fark ettiği için bazı kulüpler beklenilen performansı verememiş olabilir. Yine de genel anlamda iyi bir resim çıkardığını düşünüyorum oyunun.

Futbolu güzelleştirmiş bütün efsanelere sonsuz teşekkürler.

Yamayı merak edenler için paylaşıyorum: https://www.fmscout.com/a-fm23-free-agent-legends-database.html

Bir FM Simülasyonu 3: Efsaneler Geri Dönüyor yazısı ilk önce Volante üzerinde ortaya çıktı.

Simüle edilen sezondan bahsetmeden önce birkaç şeyi belirtelim. 20 Ağustos 2022’ye kadar olan bütün transferlerin, menajer değişimlerinin yapıldığı bir yamayla sezonu simüle ettik. Ayrıca kimseye ekstra bir bütçe verilmedi. Yukarıdaki görselde kimin hangi takıma gittiğini görebilirsiniz.

Şampiyonlar Ligi’nde kupayı Aykut Kocaman’ın yönetimindeki Real Madrid, Tayfun Korkut önderliğindeki Bayern Münih’i yenerek kazandı.  Real Madrid, geçen sezon özellikle elemelerde Ancelotti ile topu rakibe bırakarak savunmada yaptıklarıyla ve Benzema’nın son dakika şovlarıyla kupaya uzanmıştı. Aykut Kocaman da savunma kurgusunu iyi yaptıran bir antrenör olduğu için oyun mantığında Real’e iyi uyduğunu söyleyebiliriz.

Geçen sezonki Madrid’in dizilişine benzer bir diziliş kullanmış Aykut Hoca. (Pavard kendisinin oyundaki transferi, ilerleyen bölümde bu transferlere küçük bir bölüm ayırdık.)  Göze çarpan fark, Vinicius’un biraz daha derinde rol alması ve Asensio’nun daha fazla kullanılması olabilir. Yine eleme turlarında Ancelotti’nin sıkça yaptığı gibi Valverde’nin sağa çekildiği belli oluyor. Sezon toplamında Benzema’dan 27, Asensio’dan 20 ve Vinicius’tan 18 gol gelmiş. Aykut Kocaman farkı.

Avrupa Ligi’nde de Sergen Yalçın-Tuğberk Tanrıvermiş finali oldu. Penaltılara uzanan finalde Kırmızı Şeytanlar, iki sezon önceki finaldeki şanssızlığını kırmış. United’ın bu sezona kötü başlayıp sonradan biraz toplaması, oyunda Sergen Yalçın’ın neler yapabileceği hakkında biraz soru işareti içermeme sebep oldu. Hocaysa bizi fena halde yanılttı. İleride göreceğiniz gibi bence gayet iyi bir Premier Lig performansının yanında Carabao Cup’ı da kazandı Sergen Yalçın.

Final dizilişindeki bazı detaylar dikkat çekici. Örneğin gerçek hayatta Erik Ten Hag’ın Eriksen’i derinde kullandığını görüyoruz, oyunda da Sergen Yalçın bunu yapmış. Pau Torres bence şahane bir ekleme. Rashford 18 gol 9 asist, Bruno Fernandes 23 gol 12 asist, Jadon Sancho 17 gol 12 asistlik performanslarıyla göz kamaştırıyor. Gerçekte takımda memnun olmadığını anlayabildiğimiz Ronaldo, Sergen Yalçın ile birlikte toplam 50 maç oynayıp 16 gol atmış. Ozan Tufan’a, Larin’e ne yaptıysa onu yapmış olmalı.

Premier Lig, yine çok iyi bir şampiyonluk yarışına sahne oldu. Abdullah Avcı’nın City’si, Şenol Güneş’in Liverpool’unun iki puan önünde kupaya uzandı. United üçüncü olarak Şampiyonlar Ligi’ne dönerken Chelsea, zor bir sezonun ardından dördüncülüğü aldı. Maviler, sezona Ömer Erdoğan ile başladı ama yeni yılın başlarında gönderildi.  Yerine ise Pep Guardiola getirildi. İlhan Palut, Arsenal ile zorlu bir sezon geçirdi. Avrupa Ligi çeyrek finalinde Real Sociedad’a elendiler. Diğer yandan Spurs’te Rıza Çalımbay ve Leicester’da Ünal Karaman da sezonu tamamlayamadı. Rıza Hocanın yeri Klopp’la, Ünal Hocanın yeri Sampaoli ile doldu. Pep-Klopp rekabeti inanılmaz bir şekilde Londra’ya taşındı. Gerçekte “bu yaşansaydı ne olurdu?” diye düşünmeden edemiyorum.

La Liga’da ipi göğüsleyen takım Aykut Kocaman’lı Real Madrid oldu. Geçen seneki gibi ligde açık ara şampiyonluk ve Şampiyonlar Ligi’nde beklenmedik şampiyonluk almak kolay bir iş olmasa gerek. Bülent Korkmaz Atletico’su, Emre Belözoğlu Barça’sının bir puan farkla önünde. Emre Belözoğlu sezon biter bitmez gönderilmiş. Ersun Yanal ise sezon bitmeden gönderilen diğer hocalardan.

Boynuz kulağı geçmiş. Serie A’daki teknik direktör dağılımı ilginç oldu çünkü oraya yazdığımız herkesin Fatih Terim ile bir şekilde bağlantısı var. Terim’in Galatasaray’dan öğrencisi Okan Buruk, eski takımı Inter ile şampiyonluğu aldı. Milli takımdan öğrencisi Volkan Demirel bir puan farkla ikinci oldu. Kendisi, Milan’la üçüncü oldu. Tuğberk Tanrıvermiş 5’incilik aldı ve Avrupa Ligi finali oynattı. Hamza Hamzaoğlu ise Napoli’de sezonu tamamlayamadı.

Paris Saint-Germain, kadro kalitesi kendi liginin çok üzerinde bir takım. Bu yüzden şampiyonluk kesin gözüyle bakılır her zaman onlar için, nitekim Mustafa Denizli hoca da 13 puan farkla kupayı kazanmış. Şampiyonlar Ligi’nde ise ikinci turda Manchester City’e elendiler. Lille’e verdiğimiz İsmail Kartal, ligdeki kötü performansı sebebiyle yıl sonunu göremeden gönderilmiş.

Biraz önce PSG için söylediğimiz şey, Bayern Münih için de kısmen geçerli. Şampiyonluk adınaysa tek bir fark var: Tayfun Korkut ve öğrencilerinin Bundesliga puan rekoru ile şampiyon olması. (Tek mağlubiyeti merak edenler için, Augsburg deplasmanında 1-0 kaybetmişler. FM oyuncuları bu duyguyu çok iyi biliyor.) Nuri Şahin, teknik direktör olarak döndüğü Dortmund’da ikinci oldu ve Şampiyonlar Ligi çeyrek finali oynadı, onları Real Madrid eledi. Çağdaş Atan, Leipzig’ten Aralık ayında kovuldu. ”Yerli Bielsa” Hikmet Karaman ise Union Berlin ile fena bir sezon geçirmedi. Avrupa Ligi’nde gruptan çıkıp Sevilla’yı elediler fakat ikinci turda Sergen Yalçın’lı Manchester United’a kaybettiler.

Bütün bu gelişmelerin Süper Lig’e etkisini görmeden önce antrenörlerimizin yaptığı dikkat çekici transferlere göz atalım:

• Christopher Nkunku —-> Manchester City (Gerçekten müthiş bir hamle, helal olsun.)
• Marcelo Brozovic, Gianluca Mancini —-> Chelsea (Brozovic’e 112 milyon euro verilmiş. FM bazen enteresan olabiliyor…)
• Thomas Lemar —-> Paris Saint-Germain
• Pau Torres, Otávio, Raul Moro —-> Manchester United
• Marcos Alonso, Benjamin Pavard —-> Real Madrid
• Julian Draxler, Alfonso Pedrasa —-> Bayern Münih
• Rafa, Edinson Cavani, Renato Sanches —-> Arsenal

Son olarak Süper Lig’deki olan bitenleri aktaralım. Beşiktaş bir puan farkla şampiyon olmuş.  Valérien Ismaël ve öğrencileri aynı zamanda Türkiye Kupası’nı da kazandı. Galatasaray, Okan Buruk’un yerine Stefano Pioli’yi getirdi. (Oyun zekasından beklenmedik bir hamle.) Trabzonspor, Pál Dárdai’ye; Başakşehir de Bülent Uygun’a emanet edildi. Fenerbahçe şaşırtıcı bir şekilde sezon devam ederken Jorge Jesus’u kovup Karagümrük’ten Andrea Pirlo’yu takımın başına getirdi. Avrupa sahnesinde ise takımlarımızın fena iş yapmadığını görüyoruz. Trabzonspor Avrupa Ligi gruplarına düşüp ikinci eleme turunda İlhan Palut’un Arsenal’ına kaybetti. Fenerbahçe de aynı senaryoyu yaşadı, onlar da Monaco’ya elendi. Sivasspor Avrupa Ligi grubunda üçüncü olup Konferans Ligi’ne düştü. Onlar da ikinci eleme turunda elendi. Konyaspor ve Başakşehir, ne yazık ki Konferans Ligi gruplarına kalamadı. Bir ilginç detay da teknik direktörleri değişen Antalyaspor ve Kayserispor’un küme düşmesi. İki takım da gerçek hayatta iyi iş çıkarıyor. Menajer değişimi bu kadar fark ediyor sanırım.

Bu yazımızda ülkemizdeki teknik direktörlerin yurt dışında ve yüksek bütçelerle ne yaptığını sizinle paylaştık. Şampiyonlar Ligi, Avrupa Ligi ve beş büyük ligde Türk teknik direktörlerin karşı karşıya gelmesi durumu oluştu. Oyun olarak ülke futbolunun Avrupa’ya oranla geride kaldığını düşündüğümüzde bu senaryoyu görmek enteresandı. Aynı zamanda işi tek boyutlu olarak ele almayalım, oyun zekası menajere o kadar gerçekçi bir şablon çıkartıyor ki taktiğin takıma uyup uymamasından kişinin dil bilip bilmemesine kadar her şey önemli. Dağılımı yaparken bunlara da dikkat ettik. Bence bazı yönleriyle beklentileri karşılayan bazı yönleriyle de şaşırtıcı şeyler içeriyor bu simülasyon.  Türk futbolu son dönemde sorunlar yaşasa da kaliteli oyun oynatan kişiler olduğuna inanıyorum. Ülke futbolu adına umutlarımdan biri, yazıda adını geçirdiğimiz geçirmediğimiz ve potansiyelli birçok teknik direktörün yurtdışında da kendilerini gösterebilmesi; belki Avrupa maçlarında ya da beş büyük ligde bir takımı yönetmekle. Bu hedefi koyan ve dillendiren kişileri biliyoruz, umarım hayalleri gerçeğe dönüşür.

Bir FM Simülasyonu 2: Türk Hocalar Avrupa’da yazısı ilk önce Volante üzerinde ortaya çıktı.

Sonuçların ne olduğundan bahsetmeden önce kimi hangi takımlara verdiğimizi yukarıdaki görselle belirtmek isterim. Teknik direktör tercihleri, oyun tarzı ve takım profili gözeterek yapıldı. Yazının başında belirttiğim üzere neredeyse herkesi ekibiyle birlikte takımlara gönderdik. Bu sayede her takımın maksimumunu verip elit menajerlerin etkisini sorgulama amacındaydık (ne kadarının gerçek olduğunu ilerleyen aşamada göreceksiniz). Diğer koşulların aynı olduğunu da hemen belirtelim. Takımlara ekstra bütçe verilmedi ve yabancı kuralı 8+3 olacak şekilde bir sezon simüle edildi.

Sezonun sonuçlarını göstermeden önce, simüle ettiğimiz sezonda Süper Lig’de yapılmış en pahalı transferleri gösterelim. Galatasaray’ın gerçek hayattaki sezonda en iyi oyuncularından olan Kerem Aktürkoğlu bu çıkışı oyunda da belli etmiş olacak ki Paris Saint-Germain’in yolunu tutmuş. Trabzonspor’un Abdülkadir Ömür’ü ezeli rakiplerinden Galatasaray’a satması ilginç olarak yorumlanabilir. Aynı şekilde Tony Nwakaeme de satılan bir diğer önemli oyuncu.

Simüle edilen sezonun puan tablosu

Trabzonspor ve Galatasaray’ın eşit puana sahip olduğunu ancak averajla Trabzonspor’un şampiyon olduğunu görüyoruz. Galatasaray ise ilginç bir sezonu geride bırakmış. Sezona Guardiola ile başlayan Sarı Kırmızılılar, İspanyol hocanın Newcastle United projesinin teklifini kabul etmesiyle Rizespor’a getirdiğimiz Zidane ile anlaşmış. Ligde ne olursa olsun iyi bir mücadele vermişler. Bunun yanında zirve yarışında bu iki takım yalnız kalmamış, Klopp’un Fenerbahçe’si ve Conte’nin Beşiktaş’ı da iki üç puan geride kalmış. Sürpriz olarak nitelendirebileceğimiz şeylerden biri Altay’ın Konferans Ligi bileti almış olması. Böyle düşünmemizin sebebi gerçek hayatta aynı kadronun küme düşmüş ve üst üste teknik direktör değişiklikleri yapmış olması. Arteta ve ekibi ise takımdan maksimum verim almış. Puan durumundan da anlaşılabileceği gibi Türkiye Kupası’nı Beşiktaş’ın kazandığını söyleyelim. Meraklıları için, finalde Fenerbahçe’yi yendiler.

Avrupa mücadelesi veren beş takımın performansları da şu şekilde: Simüle edilen sezonda Avrupa’daki en başarılı takım olan Galatasaray, Avrupa Ligi grubundan üçüncü olarak Konferans Ligi’ne düştü. Sırasıyla Paços Ferreira, Feyenoord, Kopenhag ve Sparta Prag’ı eledikten sonra finalde Tottenham’a uzatmalar sonucu 2-1 kaybetti. Fenerbahçe; Avrupa Ligi grubunda -enteresan bir tesadüfle- Olympiakos ve Eintracht Frankfurt ile eşleşti gruptaki diğer takım ise Slovan Bratislava oldu. Bu gruptan lider çıkan Sarı Lacivertliler, ikinci eleme turunda grupta eşleştiği Olympiakos’u eleyip çeyrek finalde Bayer Leverkusen’e elendi. Son şampiyon Beşiktaş; Şampiyonlar Ligi grubunda Barcelona, Milan ve Lille ile karşı karşıya geldi. İki beraberlikle grup sonuncusu oldular. Sezonun kazananı Trabzonspor Konferans Ligi grubunda üçüncü olarak elendi. Tottenham, PAOK ve Shaktyor Soligorsk ile eşleşmişlerdi. Thomas Tuchel’li Sivasspor ise Konferans Ligi 4.eleme turunda, oyun tesadüfleri ile şaşırtmaya devam ediyor, Kopenhag’a elendi. Genel olarak fena bir Avrupa sezonu olmadığını söyleyebiliriz fakat şahsi olarak beklentim biraz daha fazlaydı, dünyanın en iyi antrenörlerini takımlarımıza getirmişken…

Yukarıda gördüğünüz fotoğrafta sezon içindeki teknik direktör değişimleri yer alıyor. Biraz sonra yazacaklarımı yanlış okumayacaksınız. Emery, Spaletti, Rangnick, Bielsa, Pochettino, Löw, Ten Hag, Gasperini takımlarından kovuldu. Bunu nasıl yorumlamalıyız bilemiyorum açıkçası. Gerçek hayatta teknik direktör değişimlerinin fazla olmasını sorguladığımız ligimizde en elit hocaların, simülasyon ortamında da olsa, kovulmaları biraz trajikomik olsa gerek. Değişiklik yapan takımları oyun algoritması içinde anlayabiliriz çünkü gerekçe haklı: Kötü performans. Fakat bir başka gerçek de var ki gelen kişiler de gidişatı mükemmelleştirmemiş. (Küme düşen dört takımın da sezon ortasında menajer değiştirmiş olması tek başına bir örnek) Burada isimler üzerinden bir eleştiri yapmıyorum, kovulanlar da yerine gelen hocalar da üst düzey hocalar. Ana konumuz bu yazının ilhamı olan şeyin, bizzat simülasyon esnasında tersini göstermesi.

Bir başka ilginç konu da oyun algoritmasının kesin tercihlere yönelmesi. Sergen Yalçın ve Erol Bulut eskiden çalıştığı takımlara dönmüşler. Diğer teknik direktörlerin büyük kısmı da bu ligde tecrübesi olan isimler. Özellikle Başakşehir’in Nagelsmann ile başlayan sezona Sarri ile devam edip Fatih Terim ile tamamlaması oldukça garip gözüküyor. Tabii ki bir şeyi daha vurgulamak isterim. Bazı kişiler sezon ortasında Avrupa’da başka takımlara gitti. Guardiola, Mourinho, Allegri ve Nagelsmann. Bu, bizim etki edebileceklerimizin dışında bir durum. Oyundaki lig itibarı, bizzat teknik direktörün kendisiyle alakalı bir şey. Mourinho Crystal Palace, Allegri Wolsfsburg ve Nagelsmann da Hoffenheim’a gitti.

Meraklıları için Süper Lig’de ilk beşe giren takımların dizilişlerini göstermek isterim:

Arteta’nın bir şeyleri değiştirebileceğini tahmin ediyordum ama doğrusunu isterseniz bunu öngörememiştim. Harika iş.

Valerien Ismael’in de yapmaya çalıştığı bir diziliş, elbette Conte’nin dokunuşuyla daha farklı sonuçları olmuş.

Kloppo, kadrodan gayet iyi verim almış. Mesut Özil’i de tekrar eski haline yaklaştırmışa benziyor.

İki farklı tipteki teknik direktörle sezonu oynayan Galatasaray, gerçek hayattakinin aksine güzel bir sezon geçirdi.

Sezon ortasında Abdülkadir ve Nwakaeme’yi kaybetmelerine rağmen kupa Trabzon’un oldu. Ancelotti farkı.

Süper Lig ile ilgili öne çıkan birkaç veriyi de belirttikten sonra Avrupa’da neler olup bittiğine göz atacağız.

İlk iki sıra Adana Demirsporluların. Gomis ikinci döneminde de fena iş çıkarmamış. Gerçek hayattaki gol kralı Umut Bozok da çift hanelerde.

Gerçekte 10 asist yapan Gradel ,Tuchel etkisiyle lig liderliğini Novais ile paylaşıyor.

Simeone’nin zirveye sadece %2 ile uzak olması…

Conte’nin takımı bu istatistikte lig lideri. Pep kalsaydı Galatasaray %60’la birinci olabilirdi.

Elit hocaları Süper Lig’e getirdik. Ligimize etkilerini uzun uzadıya gösterdik. Şimdi ise bu teknik direktör değişimlerinin Avrupa futboluna etkilerine odaklanacağız. Süper Lig’deki kadar olmasa da çok şaşıracağınız şeyler var.

Real Madrid tıpkı gerçekteki gibi Şampiyonlar Ligi şampiyonu olmuş. Ve sıkı durun, ligi de kazandılar. Ancelotti’nin Trabzonspor’a gitmesi sonrası Fiorentino Perez “Ne varsa eskilerde var” diyerek Benitez’i tekrar Real’e getirmiş. İspanyol çalıştırıcı bu kez başarılı olmuş. Milan’ın finale çıkması da ilk sezonda pek göremeyeceğimiz bir detay. Üstelik yarı finalde Inter’i elemişler.

İtalyan futbolu şaha kalkmış zannediyorum ki. Avrupa Ligi’nde bir İtalyan finali izlemişiz. Spaletti sonrası Fonseca’yı tercih eden Napoli ve Gasperini’nin ardından Niko Kovac’a takımı emanet eden Atalanta karşı karşıya gelmiş. Uzatmalara giden finali Napoli kazanmış. Fonseca Roma ile tamamlayamadığı işi Napoli ile bitirmiş. Gomis’in gol krallığındaki yeri de gözlerden kaçmasın!

Galatasaray iyi bir Avrupa sezonunun sonunda Tottenham’a maalesef kaybetmiş. Bu fikri düşünürken bir takımımızın Avrupa’da kupa alıp alamayacağını merak ediyordum açıkçası. En çok yaklaşan takım da finalde çok güçlü bir ekibe denk gelmiş. Daniel Levy, Conte sonrası dönemde iki teknik direktörle çalışmış. Son yıllarda Brighton’da oynattığı oyunla göze çarpan Graham Potter görevi devralsa da işler yolunda gitmemişe benziyor. Potter’ın yerini alan Ronald Koeman takımı Konferans Ligi şampiyonu yaptı.

Premier Lig’in elit hocaları tek tek gittikten sonra yerine gelen isimler birbirinden acayip. Şampiyon Liverpool, eski hocaları Brendan Rodgers’ı geri getirmiş (Oyun algoritmasını tebrik etmek lazım, şu senaryoyu Woody Allen bile yazamaz). Çok klişe bir tabirle “yarım kalan iş” tamamlanmış. Guardiola sonrasında City, Ernesto Valverde’yi tercih etmiş. Valverde iyi bir taktisyendir ama Pep’in koyduğu çıtayı düşününce seviyelerinin biraz düşmesi normal karşılanabilir. Arsenal Matias Almeyda’ya giderken Chelsea de bir başka Güney Amerikalı Jorge Sampaoli’yi takıma getirmiş. Manchester United ise Sevilla’dan Lopetegui’yi getirse bile sezonu Lucien Favre ile tamamlamış. Keşke onlar da tekrar Solskjaer’e falan gitseydi!

Bundesliga’da Bayern zaten net favoridir fakat bu seviye inanılmaz gerçekten. Nagelsmann’ın Başakşehir’e gidişinden sonra Roger Schmidt ile anlaşan Bayern neredeyse yirmi puan farkla şampiyonluğu almış. Sezon ortasında ilk takımına dönen Nagelsmann Avrupa kupalarını kıl payı kaçırmış.

PSG Pochettino’nun ardından Rudi Garcia’yı teknik direktörlüğe getirmiş. Kadro kalitesinin ligi alması çok şaşırtıcı değil elbette fakat Şampiyonlar Ligi’nde çeyrek finalde Milan’a elenmeleri şaşırtıcı. Meraklılarına not düşeyim, Kerem Aktürkoğlu toplam 25 maçta 3 gol atmış. Mbappe, Messi, Neymar, Di Maria’lı rotasyonda bu kadar şans bulması güzel bir nüans (Maçların hepsinde sonradan oyuna girmiş olsa da).

Şampiyon tıpkı gerçekte olduğu gibi Real Madrid. Simeone döneminin ardından Sérgio Conceição ile sezonu oynayan Atletico Madrid formundan bir şey kaybetmemişe benziyor. Daha sonra Tottenham’a gidecek olan Koeman Emery sonrasında görevi devralarak Sarı Denizaltıların Şampiyonlar Ligi’ne gitmesinde önemli rol oynamış. Sevilla Leonardo Jardim ile istikrarı sürdürmüş. Xavi’li Barcelona’nın ilk dört dışında kalması ise enteresan.

Inter, arka arkaya ikinci kez şampiyonluğa uzanırken Juventus Pellegrini yönetiminde ikinciliği kapmış. Mourinho sonrasında Roma Vincenzo Montella’yı yeniden göreve getirmiş. Adana Demirspor’da gerçek sezonda iyi iş çıkaran Montella Roma’yı büyük sahneye yeniden taşımış.

Son olarak düşüncelerimi toparlayacağım. Yazının fikrini tartışırken ilginç şeyler olabileceğini düşünüyorduk ancak beklemediğimiz çok nokta çıktı. Fikir aslında en başta belirttiğimiz gibi ligimizin bu zorlu ortamında, normalde çalıştıkları bütçelerin çok altında en elit teknik direktörlerin ne yapabileceğiydi. Bunu da en gerçekçi şekilde futbol menajerliği oyunlarında açık ara önde olan Football Manager serisinde test edebilirdik. İyi iş çıkaranlar olsa da herhalde böylesi bir kovulma sayısı beklemiyorduk. Süper Lig teknik direktör değişiminin en fazla olduğu liglerden biri. Bu yüzden elit hocaların oturtacağı sistemde çok daha farklı takım yapıları beklerken bir sürü kişinin sezon ortasında gönderilmesi garip çünkü ortalama teknik direktörlerden bahsetmiyoruz. Bielsa, Pochettino, Ten Hag gibi isimler söz konusu. (Bielsa gizlice Antalyaspor idmanına sızmış da olabilir, ayrı konu) Bu içeriği eğlence amaçlı yazmak istedik fakat Türk futbolunun sorunları oyunda da olsa gözümüze çarptı. Peki sonuç ne oldu derseniz, kovulma sayısına rağmen elit teknik direktörler bir şekilde fark yarattı. Avrupa’da daha iyi bir tablo oluştu. Temennimiz gerçek hayatta da ligimizin daha üst seviyede oyunculara, teknik direktörlere sahip olması. Daha önceki yazılarımda belirttiğim üzere yeni nesil teknik direktörlerimiz var ve eğer doğru planlamalar yapılırsa Türk futbolu bu simülasyondan çok daha iyisini başarabilir.

Bir FM Simülasyonu: Süper Lig yazısı ilk önce Volante üzerinde ortaya çıktı.